Hemen görebileceğiniz gibi, düztaban ayağa sahip birisinin çukur tabana göre üretilmiş bir ayakkabıyı (veya tersi) kesinlikle kullanmamalıdır. !!
Çukur taban ayağın yere basan kısmı az olduğundan uygun ayakkabı kullanılmadığında, vücut tarafından hissedilen kilo yaklaşık iki katına çıkar, çok çabuk yorulursunuz ve ayaklarınız ağrır. Dolayısıyla çukur tabana sahipseniz ve koşmak istiyorsanız kullanacağınız ayakkabının önemi iki kat artar.
Bu konuyla ilgili RunnersWorld dergisinin hazırladığı videoyu izlemek için tıklayınız. Aynı sayfada ayağın içe veya dışa basmasını anlatan pronosyon (normal, overpronation, underpronation) videolarını da izleyebilirsiniz. Ayaklarınızda içe veya dışa basma sorununun olup olmadığını anlamak için eskitmiş olduğunuz bir koşu ayakkabısının tabanını incelemesiniz. Ayakkabı tabanının dış kısmı aşınmış ise dışa basma (underpronation), tabanın iç kısmı aşınmış ise içe basma (overpronation) sorununuz vardır.
Koşu ayakkabılarınız ile sağlıklı olarak ortalama 750km civarında koşabilirsiniz. Bu mesafeden sonra ayakkabınızı yenilemelisiniz. Çünkü ayakkabınızın artık şok emici özelliği ve diğer teknik özellikleri kalmaz. Ayakkabınız yeni gibi görünse bile koşmamalısınız. Özelliğini yitirmiş ayakkabıyla koşmaya devam ederseniz ayak bileği, diz, kalça gibi eklem yerlerinizde ciddi hasarlar oluşabilir.
Koşu ayakkabılarını mutlaka koşu için üretilmiş kısa konçlu çoraplar ile kullanmalısınız. Örneklerini aşağıda verdiğimiz koşu için üretilmiş son teknoloji ürünü çorapları her mağazada bulabilirsiniz. Koşu çoraplarında sol, sağ ayak ayrımı olabilir.
Spor koşu ayakkabısı alırken dikkat edilmesi gereken noktalar.
- Normal ayakkabı numaranızdan yarım veya bir numara büyüğünü alın.
- Mağazada her iki ayakkabıyı giyip bir süre yürüyün, koşun.
- Satıcının ayakkabı sıktığında "İlerde açılır, esner...", ayakkabı bol geldiğinde "İçine astar koyalım..." gibi önerilerine dikkat etmeyin.
- Ayakkabılarınızı mutlaka koşuda giyeceğiniz çorap ile deneyin.
- Kaliteli bir koşu ayakkabısı içerisindeki tabanın çıkarılabilir olması gerekir. Taban ayakkabının en önemli parçalarından biridir. İç tabanı ayakkabıya yapışık şekilde üretilmiş ayakkabıları tercih etmeyin.
Koşu ayakkabısı türleri.
Normal koşu ayakkabıları genellikler 300-400 gram ağırlığındadır. Değişik ayak tiplerine göre markaların ürettikleri modelleri aşağıda listeliyoruz. Markalar sürekli yeni modeller ürettiklerinden aşağıda göremediğiniz model bir ayakkabı olabilir. En iyi incelemeyi markaların web sitesinden yapabilirsiniz. Markaların web sitelerinde genellikle etkileşimli bir ayakkabı bulma ekranı vardır. Ekranda size cinsiyet, kilo, koştuğunuz ortam, ayak türü, içe/dışa basma, dar/normal/geniş ayak gibi değişik sorular sorarak size uygun modelleri sunarlar. Markaların web siteleri yazının en sonunda verilmiştir.
Normal (stability) ayak tipine göre koşu ayakkabıları.
Adidas: Adistar Salvation, Supernova Sequence
Asics: Gel Kayano xx serisi, GT-11xx serisi, GT-21xx serisi
Brooks: Adrenaline, Trance, İnfiniti
Mizuno: Wave Inspire
New Balance: 12xx serisi, 769, 859 (Sağda 1224)
Nike: Air Structure Triax serisi, Zoom Equalon+ serisi, Air Zoom Elite, Air Span, Zoom Start
Saucony: ProGrid Hurricane, ProGrid Omni, Progrid Guide, ProGrid Phoenix
Düztaban (motion control) ayak tipine göre koşu ayakkabıları.
Adidas: Adistar Control, Response Control (Sağda Response Control)
Asics: Gel Foundtion serisi, Gel Evolation serisi
Brooks: Addiction, Beast
Mizuno: Wave Renegade
New Balance: 767, 815, 816, 817, 850, 1011, 1123
Nike: Zoom Nucleus, Air Statis, Air Equalon
Saucony: ProGRID Stabil CS
Çukur taban (Cushioned) ayak tipine göre koşu ayakkabıları.
Adidas: Supernova Cushion, Response Cushion
Asics: Gel Cumulus, Gel Stratus, Gel Nimbus (Sağda Gel Nimbus)
Brooks: Glycerin
Mizuno: Wave Creation
New Balance: 1023, 1063, 757, 883
Nike: Air Pegasus serisi, Zoom Vomero, Shox Turbo, Air Max Moto,
Saucony: ProGrid Triumph, ProGrid Echelon, ProGrid Ride, Grid Shadow, Grid Trigon, Grid Jazz
Trail ayakkabılar.
Trail tipi ayakkabılar arazide koşmak içindir. Ayakkabının tabanı pistte veya yolda koşmak için üretilen ayakkabılardan çok daha tırtıklı, girintili çıkıntılıdır. Tırtıklı taban toprak arazide koşarken yola tutunmayı sağlar, kaymayı önler. Trail ayakkabılar, yukarıda bahsettiğimiz normal yol koşuları için tasarlanmış ayakkabılar ile aynı konfora, teknik özelliklere sahiptir. Dolayısıyla sizi rahatsız etmediği sürece trail ayakkabı ile yolda koşabilir hatta yol koşularına bile katılabilirsiniz.
Resimde soldaki trail koşu ayakkabısı, sağdaki normal koşu ayakkabısıdır. Tabanlar arasındaki farkı hemen görebilirsiniz.
Adidas: Adizero XT, Response Trail, Supernova Riot
Asics: Gel-Trail Attack, Trail Sensor
Brooks: Adrenaline ASR, Cascadia
Mizuno: Ascend, Nirvana
New Balance: 800, 840, 874, 875
Nike: Air Zoom Kyotee, Pegasus
Saucony: Progrid Xodus, ProGrid Guide, Grizzly Approach
Performans ve yarış ayakkabıları.
Performans ve yarış ayakkabıları daha profesyonel koşucular için tasarlanmıştır. Hızlı koşabilmek için ortalama 150-200gr ağırlıklarıyla elinize aldığınızda farkedebileceğiniz gibi normal ayakkabılardan daha hafiftir. Sağda Berlin 2008 maratonunda Haile Gebrselassie'nin giydiği ve 2:03:59 derece ile dünya rekoru kırdığı Adidas Adizero Adios model ayakkabıyı görüyorsunuz.
Adidas: Adizero serisi
Asics: Gel Stratus, Gel DS Trainer
Brooks: Ghost
Mizuno: Wave Precision, Wave Elixir
New Balance: 749, 826, 903, 904
Nike: Air Zoom Hayward, Zoom Skylon, Lunar Trainer, Free Everyday
Saucony: Grid Tangent, Grid Fastwitch, Type
Verdiğimiz bilgiler ışığında artık koşu ayakkabısı seçme aşamasına gelmiş bulunmaktasınız. Size bu konuda tek ekranda yardımcı olup, ayağınıza uygun ayakkabı türlerini gösteren RunnersWorld sitesinin linkini veriyoruz. Ekranda erkek, normal (stability) ve ülkemizde satılan markalar seçilmiştir. Sonuçta elde edilen ayakkabı çeşitlerini aşağıda listelenmiştir. Sizde kendi talepleriniz doğrultusunda seçimlerinizi yapabilirsiniz.
Yanda gördüğünüz şekilde (erkek, stability)
arama yapıldığında bulunan ayakkabı modelleri aşağıda listelenmiştir.
Asics Gel-Kayano 15
Asics Gel-Kinsei 2
Asics Gel-Phoenix
Asics GT 1130
Asics GT 2130
Asics GT-2140
New Balance 1223
New Balance 1224
New Balance 768
New Balance 769
New Balance 850
New Balance 858
New Balance 859
Nike Air Equalon 2
Nike Air Structure Triax+ 12
Nike Air Zoom Elite 4+
Nike Air Zoom Structure Triax 11+
Nike Zoom Equalon +3
Puma Complete Magnetist
Puma Complete Magnetist III
Puma Complete Tenos V
Puma Complete Thiella IV XCR
Reebok Premier Phoenix
Reebok Premier Road Plus KFS V
Reebok Premier Road Plus KFS VI
Reebok Premier Trinity KFS II
Reebok Premier Trinity KFS III
Koşu ayakkabılarının temizlenmesi.
Koşu sporu yapan herkesin ortak sorunu ilk günkü gibi pırıl pırıl, renkli temiz bir ayakkabıya sahip olmaktır. Ama unutulmamalıdır ki, "gerçek koşucunun ayakkabısı asla temiz olmaz.!!" Koşu ayakkabılarınızı soğuk suda diş fırçası veya benzeri fırçayla sabulayarak temizleyebilirsiniz. Ama ertesi gün ayakkabınızı yine eski halde görünce moraliniz bozulacak ve zahmetli fırça ile temizleme işlemini bir daha yapmak istemeyeceksiniz. Koşu ayakkabılarınızı soğuk suda taş ve topraktan arındırdıktan sonra çamaşır makinesinde az deterjan ve soğuk su ile sıkma yapmadan yıkayabilirsiniz. Kesinlikle çamaşır makinesinde sıcak suda yıkamayın, ayakkabınız çoğunlukla sentetik malzemeden yapıldığından özelliğini kaybeder.
Ülkemizde koşu ayakkabısı bulmak.
Yukarıda bahsettiğimiz gibi çok değişik amaçlar için üretilmiş çok çeşitli koşu ayakkabıları varken ülkemizdeki mağazalarda aradığınız bir modeli bulmak çok zordur. Koşu ayakkabısının ömrünü (750km) ortalama antrenman yapan bir sporcu en geç altı ayda bitirir. Dolayısıyla koşu ayakkabılarını temin eden spor mağazalarını fırsat buldukça takip edilmelidir. Nike, Adidas, Puma, Reebok mağazaları hemen her şehirde bulunmaktadır. New Balance mağazaları sadece İstanbul'da olup www.newbalance.com.tr web adresinden mağazaların adresleri alınabilir. Asics markasını ise İntersport mağaza zinciri temin etmekte olup www.intersport.com.tr web adresinden mağazaların adresleri alınabilir.
Ayakkabı numaraları tablosu.
İnternetten ayakkabı almak istediğinizde gerekli olabilecek Amerika-Avrupa arasındaki numara değişim tablosu aşağıda verilmiştir.